Symboolstad Dresden

Dresden-Frauenkirche

Vredeslicht voor het eerst te gast aan de Dresdner Frauenkirche

Aan het einde van de Tweede Wereldoorlog werd Dresden bijna volledig platgebombardeerd. De prachtige, intieme en onder de bevolking populaire Frauenkirche was verworden tot niets meer dan een ruïne en verdween na 1961 vervolgens ook nog eens achter het IJzeren Gordijn.

De plek waar mensen waren getrouwd, hun kinderen gedoopt, waar Bach in 1736 op het nieuwe Silbermann-Orgel een concert gaf, verviel steeds meer tot alleen maar een berg puin, overwoekerd met onkruid. Toch, onder welke regime dan ook, zijn mensen stiekem blijven komen. Om kaarsjes te branden en te bidden. De ruïne leefde onder de mensen. Het was een vernietigende kunstwerk geworden, die mensen opriep om het te herbouwen. Elk jaar werd rond de kerstperiode een openluchtviering gehouden, om Dresden terug te geven waar het recht op had. 

Van alle beschikbare bewegende beelden is een even indrukwekkende en ontroerende film gemaakt: hoe het was voor het uitbreken van de oorlog, historische opnamen van de bominslagen en een als een fakkel brandende kerk, de wekenlang narokende puinhopen, de kaarsjes die de mensen er brandden, hoe het ineenstorten gereconstrueerd is waardoor men precies wist welk stuk steen waar hoorde, het inpassen van nieuwe stukken zandsteen.

In 1989 viel de muur. De DDR was failliet en de inwoners arm. Hierdoor konden plannen worden gemaakt voor de wederopbouw. Was het verantwoord om zoveel geld vrijmaken voor een gebouw? ‘Ja!’, was het antwoord van de Dresdenaren. En naast de vele fondsen die het herstel van het gebouw mogelijk maakten, waren het vooral de mensen zelf die met duizenden kleine acties en collectes voor de benodigde financiën hebben gezorgd.

Weihnachtsoratorium

Jaar na jaar werd er verder gebouwd tot de eerste klokkengeluiden over de stad weerklonken. Mensen liepen spontaan de straat op. Sommigen vielen elkaar in de armen. Dan volgde de openingsmis eind 2005 (zie video 2) en het plaatsen van de gouden koepel met kruis boven op de toren, aangeboden door de Engelse zusterstad Coventry, waar wrang genoeg de bommenwerpers gebouwd werden die op 13 februari 1945 voor dit inferno gezorgd hadden.

De eerste concertactiviteit nadat het dak dicht was, vond plaats in 2000.  Het was een uitvoering van het Weihnachtsoratorium van Bach, steigers rondom, publiek tot tranen toe geroerd. Het ‘Jauchzet, frohlocket’ werd als uiting van dankbaarheid opgedragen aan de bouwers.

Het is het verhaal van de kerk dat een symbool werd van eendracht, opoffering en stil verzet. Voor veel mensen in Dresden was de heropbouw een bijzonder emotionele ervaring. De stad waar Johann Sebastian Bach verbleef in 1717, 1725, 1733, 1736 en 1739 en op het orgel van die Frauenkirche een aantal werken heeft gecomponeerd. . De stad waar Maarten Luther uitkijkt over het centrale plein. Dresden is de stad die uit zijn as is herrezen.

Dat het vredeslicht vanaf heden op deze plek jaarlijks te gast is, kan als een belangrijk signaal worden beschouwd. Dresden is voor ons een symboolstad geworden, waar de inwoners maar al te goed weten wat een oorlog allemaal kan teweegbrengen. Op deze plek beseffen mensen goed genoeg dat het veel makkelijk is om oorlog te voeren dan de vrede te bewaren.  In Dresden is vrede een permanent werkwoord geworden, waar het kleine vredeslicht elk jaar een stille getuige van geworden is.